Opioidy: Czym są leki opioidowe i jak wygląda zatrucie opioidami? (2022)

Czym są i jak działają opioidy?

Opioidy to duża grupa obejmująca zarówno substancje naturalne jak i syntetyczne, które wpływają na receptory opioidowe. Receptory te zostały odkryte pod koniec lat 70. XX wieku i dzielą się na 3 typy: μ (mi), δ (delta) oraz κ (kappa). Zlokalizowane są zarówno w mózgu, jak i w rdzeniu kręgowym oraz tkankach obwodowych.

Podstawowy mechanizm działania tych receptorów w mózgu polega na aktywacji centralnego układu kontroli bólu, co prowadzi do hamowania jego przewodzenia w rdzeniu kręgowym. Z kolei receptory opioidowe zlokalizowane w rdzeniu kręgowym odpowiadają za obustronne przewodzenie neurotransmiterów odpowiedzialnych za odczuwanie bólu. Z tego powodu opioidy, w zależności od tego na które receptory wpływają mogą wykazywać działanie:

  • antagonistyczne, czyli blokować działanie receptorów bólowych i uniemożliwiać przesyłanie sygnałów bólowych do wyższych struktur w mózgu,
  • agonistyczne, czyli pobudzać działanie receptorów przeciwbólowych,
  • mieszane – agonistyczno-antagonistyczne, czyli jedne receptory pobudzać a inne blokować.

Interesujący może być fakt, że nasz organizm produkuje naturalne opioidy, takie jak endorfiny czy dynorfiny, nie mają one jednak żadnego zastosowania medycznego.

Z kolei syntetyczne opioidy to przede wszystkim preparaty wykorzystywane w medycynie jako środki przeciwbólowe. Należy jednak pamiętać, że ich nieuzasadnione stosowanie może prowadzić do uzależnienia. Większość tego typu leków, jak np. tramadol czy fenantyl to syntetyczne opioidy, a opiaty to grupa preparatów pochodzenia naturalnego, otrzymywanego z tzw. maku lekarskiego. Zalicza się do nich między innymi opium, z którego wyodrębniane są później popularne morfina i kodeina. Dokładniejsza przeróbka chemiczna pozwala również z opiatów wyodrębnić bardzo niebezpieczne heroinę i oksykodon.

Popularne leki opioidowe: lista

Głównym wskazaniem do zażycia opioidowych leków przeciwbólowych są przede wszystkim dolegliwości bólowe, których nie można wyeliminować korzystając z innych leków przeciwbólowych, zgodnie z drabiną analgetyczną. Pierwszy jej stopień zajmują bowiem popularne preparaty przeciwbólowe tzw. pierwszego rzutu, do których zaliczają się przede wszystkim niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) takie jak ibuprofen.

(Video) KODEINA, METADON, OKSYKODON - najgroźniejszy narkotyk? Epidemia opioidowa w USA a leczenie bólu.

Dopiero pozostałe dwa szczeble stanowią leki opioidowe, które zostały podzielone ze względu na siłę swojego działania. Na drugim stopniu widnieją tzw. słabe opioidowe leki przeciwbólowe. Do opioidów słabych zalicza się substancje z charakterystycznym efektem pułapowym. Polega on na tym, że przekroczenie pewnego stężenia w organizmie nie powoduje już zwiększenia siły ich działania, a jedynie zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. W Polsce do słabych opioidów zaliczają się:

  • kodeina,
  • tramadol,
  • dihydrokodeina.

Z kolei silne opioidowe leki przeciwbólowe, zajmujące ostatni stopień drabiny analgetycznej to:

  • morfina,
  • buprenorfina,
  • fentanyl,
  • metadon,
  • oksykodon,
  • połączenie oksykodonu z naloksonem,
  • tapentadol.

Większość opioidów występuje na rynku w różnych formach. Wśród nich najpopularniejsze są:

  • tabletki,
  • plastry,
  • syropy,
  • aeorozole,
  • zastrzyki,
  • wlewy dożylne.

Leki opioidowe stosowane są w leczeniu różnego rodzaju bólu, w tym przede wszystkim bólów pourazowych, pozawałowych i pooperacyjnych. Wykorzystywane są również w terapii paliatywnej, przede wszystkim u chorych na nowotwory. Niektóre z nich stosowane są nawet w łagodzeniu silnych bóli porodowych. W tym wypadku jest to jednak zwykle jednorazowa dawka. Jeśli chodzi o regularną terapię, wytyczne dotyczące stosowania leków opioidowych jasno mówią, że pierwszym wyborem powinny być tabletki. Często jednak pacjenci wymagający stosowania tak silnych leków nie są w stanie jeść lub nawet przełykać. W tej sytuacji mogą być stosowane formy pozajelitowe.

Bardzo wygodnym rozwiązaniem wydają się być plastry transdermalne, których czas działania w większości przypadków wynosi aż 72 godziny. Bez względu na formę, dawkowanie dobiera się indywidualnie do potrzeb każdego pacjenta. Początkowo podaje się małe dawki leków, stopniowo zwiększając je aż do uzyskania oczekiwanego rezultatu, czyli zlikwidowania dolegliwości bólowych. Najczęściej lek podaje się o stałych porach, dzięki czemu możliwe jest utrzymanie jego stałego stężenia w organizmie. Wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, kiedy następują nieprzewidziane epizody bólowe, pacjenci mogą dostawać jednorazowe, dodatkowe dawki leków.

(Video) opioidowe leki przeciwbólowe

Słabsze opioidy

Kodeina

Najczęściej stosowanym lekiem z drugiego stopnia drabiny analgetycznej jest kodeina. W organizmie przekształcana jest ona w morfinę, jednak szybkość tego procesu to czynnik osobniczy. Z tego względu, aby zwiększyć skuteczność jej działania zazwyczaj stosowana jest z innymi lekami przeciwbólowymi, takimi jak paracetamol, ibuprofen oraz kwas acetylosalicylowy.

W Polsce kodeina zawarta jest w wielu preparatach dostępnych bez recepty, takich jak np. Solpadeine. Znalazła również zastosowanie jako składnik wielu łatwo dostępnych syropów, ze względu na swoje działanie hamujące ataki kaszlu. Wiele z nich to leki opioidowe dostępne bez recepty. Stosuje się je przede wszystkim przy nawracających atakach męczącego, suchego kaszlu o nieznanej przyczynie, bez zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny.

Głównym skutkiem ubocznym stosowania kodeiny są silne zaparcia, dlatego też zazwyczaj wymaga jednoczesnego stosowania leków rozluźniających stolec.

Dihydrokodeina (DHC) i tramadol

Pochodną kodeiny jest dihydrokodeina (DHC), której działanie zostało wzmocnione ponad trzykrotnie. Jednak najbardziej znanym opioidem z tej grupy jest tramadol, najbardziej popularny przeciwbólowy lek opioidowy. Jego główną zaletą jest fakt, iż w przeciwieństwie do silnych opioidów takich jak np. morfina, dużo wolniej uzależnia i nie wpływa depresyjnie na ośrodek oddechowy w naszym organizmie. Z tego powodu znalazł zastosowanie przede wszystkim w leczeniu bólu o charakterze przewlekłym.

Silne opioidy

Morfina

Najbardziej znanym już od wielu lat opioidem jest morfina. Wykazuje ona zarówno działanie ośrodkowe jak i obwodowe. Najważniejsze z nich to oczywiście redukcja bólu, jednak może ona również hamować odruch kaszlu czy powodować depresję oddechową. Należy również pamiętać, że w odpowiednich dawkach morfina wywołuje również działanie euforyzujące, z tego też powodu wykorzystywana była w przeszłości do odurzania się przez tzw. morfinistów.

(Video) Tramadol: co trzeba wiedzieć.

Morfina najczęściej podawana jest w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu lub wlewów dożylnych, rzadziej doodbytniczo w postaci czopków. Morfina znalazła zastosowanie przede wszystkim w terapii tępego bólu, ponieważ z przeszywającym, nagłym bólem radzi sobie nieco gorzej. Choć najpopularniejsza, nie jest ona wcale najmocniejszym lekiem opioidowym.

Oksykodon, buprenorfina,fenantyl

Silniejsze od morfiny działanie przeciwbólowe wykazuje np. oksykodon lub buprenorfina, jednak ich zastosowanie ma zdecydowanie węższy zakres. Do tej grupy należy również fenantyl, który stosowany jest jednak wyłącznie w przypadku tzw. bólów przebijających w formie tabletek do ssania lub plastrów.

Niepożądane skutki zażywania opioidów

Skoro opioidy są tak skuteczne w leczeniu nawet bardzo silnego bólu, dlaczego nie są ogólnodostępne? Przede wszystkim ze względu na poważne skutki uboczne ich zażywania, a także działanie silnie uzależniające. Do najczęściej wymienianych skutków ubocznych stosowania opioidowych leków przeciwbólowych należą:

  • zaparcia,
  • nudności i wymioty,
  • apatia,
  • senność,
  • zaburzenia koncentracji,
  • spadek apetytu,
  • świąd skóry,
  • zatrzymanie moczu,
  • depresję oddechową,
  • suchość w ustach,
  • bezsenność,
  • euforia.

Oczywiście objawy te nie muszą występować wszystkie na raz. Dużo zależy również od tego w jakich dawkach i jaki konkretnie opioid jest zażywany. Z tego powodu też zwykle razem z lekami z tej grupy przyjmowane są preparaty mające na celu zminimalizowanie skutków ubocznych, takie jak leki przeciwwymiotne czy środki stymulujące perystaltykę jelit.

Co więcej, długotrwałe stosowanie opioidów prowadzi do rozwoju tzw. zjawiska tolerancji, którego skutkiem jest konieczność zwiększenia dawki leku w celu utrzymania oczekiwanego efektu. Ma ono charakter krzyżowy, ponieważ pomimo drastycznego zmniejszenia efektu przeciwbólowego i euforyzującego jedynie nieznacznie osłabia się depresyjne oddziaływanie na ośrodek oddechowy oraz spastyczne działanie opioidów, a zwłaszcza morfiny. To właśnie głównie ona wykazuje wyjątkowo silne działanie uzależniające, a zjawisko tolerancji w jej przypadku pojawia się już po zaledwie 3 tygodniach stosowania.

(Video) TRAMADOL (Tramal, Adamon, Oratram, Tramadol , Doreta, Padolten, Poltram , Tramapar, Zaldiar)

U wielu pacjentów stosujących przez dłuższy czas opioidy pojawiają się objawy tzw. zespołu abstynencyjnego. Pierwsze jego objawy można zaobserwować już na kilka godzin po gwałtownym odstawieniu leków lub zastosowaniu blokerów. Największe ich nasilenie ma miejsce natomiast w drugiej i trzeciej dobie.

Typowe objawy zespołu odstawiennego w przypadku leków opioidowych to:

  • łzawienie,
  • katar,
  • zlewne poty,
  • rozszerzone źrenice,
  • wymioty,
  • apatia,
  • bezsenność,
  • drgawki,
  • intensywne ziewanie,
  • podwyższone ciśnienie,
  • skurcze jelit,
  • niewydolność układu oddechowego,
  • zawał serca.

Ze względu na fakt, iż w skrajnych przypadkach zespół abstynencyjny może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia zaleca się, by odstawienie leków opioidowych przebiegało stopniowo. Dzięki temu nie tylko zmniejsza się ryzyko wystąpienia wyżej opisanych objawów, ale również ich nasilenie. Choć stosowanie opioidów powoduje wiele skutków ubocznych, w przypadku silnych dolegliwości bólowych korzyści ich stosowania przewyższają potencjalne ryzyko dla zdrowia pacjenta.

Inne zastosowanie opioidów

Opioidy co prawda znane są przede wszystkim ze swojego silnie przeciwbólowego działania, jednak niektóre z nich znalazły również inne zastosowanie. Mowa między innymi o metadonie, wykorzystywanym w leczeniu uzależnień od heroiny, kodeiny obecnej w wielu syropach przeciwkaszlowych czy też loperamidzie – powszechnym leku przeciwbiegunkowym. Dzięki temu, iż nie wpływa na receptory zlokalizowane w mózgu oraz rdzeniu kręgowym i wykazuje jedynie działanie miejscowe na ściany układu pokarmowego, to jeden z niewielu leków opioidowych dostępnych bez recepty.

Zatrucie opioidami

Jednym z efektów ubocznych stosowania opioidów jest odczuwanie euforii. Z tego powodu też zaczęły one być wykorzystywane również w celach pozamedycznych, w podobnej formie jak narkotyki. Środki przeciwbólowe zawierające opioidy w dużych dawkach są z tego powodu wydawane wyłącznie na receptę i pod ścisłym nadzorem Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego.

To właśnie bowiem przy takim zastosowaniu najczęściej występuje poważne zatrucie opioidami. Może ono również przydarzyć się pacjentom, u których dopiero wprowadzane są do stosowania leki przeciwbólowe z tej grupy.

(Video) Paradoks morfiny

Jeśli chodzi o zatrucie opioidami, objawy które mogą na nie wskazywać to:

  • zaburzenia oddechowe, w tym również całkowite zatrzymanie oddechania,
  • hipotensja,
  • szpilkowate źrenice,
  • spowolnienie akcji serca,a
  • bełkotliwa mowa,
  • wymioty,
  • zawroty głowy,
  • hipotermia,
  • senność przechodząca w śpiączkę.

Zazwyczaj pierwszym objawem zatrucia opioidami są wymioty i uczucie gorąca. Następnie pojawia się senność, która przechodzi w śpiączkę narkotyczną, z nieregularnym coraz płytszym oddechem. W zależności od formy przyjęcia opioidów (doustnie lub dożylnie) cały proces może trwać od kilkunastu minut maksymalnie do godziny czasu.

Osoby u których doszło do zatrucia opioidami powinny natychmiast zostać przetransportowane do szpitala. Jeżeli pacjent jest przytomny, w pierwszej kolejności prowokuje się wymioty oraz podaje w formie płynnej węgiel aktywowany, środki przeczyszczające oraz inne preparaty stosowane przy płukaniu żołądka. W przypadku dożylnego podania dawki toksycznej można dodatkowo zastosować ucisk żylny powyżej miejsca podania, a także okłady z lodu.

Najskuteczniejszą formą leczenia, jeśli chodzi o zatrucie opioidami, jest podanie metadonu, który blokuje receptory opioidowe i neutralizuje działanie zażytych opioidów. Alternatywę stanowi nalokson, zazwyczaj podawany w formie wlewów dożylnych, który podobnie jak metadon, neutralizuje wcześniej zażyte opioidy.

FAQs

Co to są leki opioidowe? ›

Opioidy (zwane także narkotykami) są silnymi środkami przeciwbólowymi, które przepisuje świadczeniodawca opieki zdrowotnej (np. lekarz lub specjalista), gdy pacjent odczuwa ból o nasileniu od umiarkowanego do silnego. Mimo że stosowanie opioidów wiąże się z pewnym ryzykiem, mogą pomóc w zwalczaniu bólu.

Co na zatrucie opioidami? ›

Specyficzną odtrutką jest nalokson, który blokuje działanie opioidów na ich swoiste receptory. Przy zatruciu opioidami nie stosuje się płukania żołądka, nieskuteczne jest także podawanie węgla aktywowanego. Ważne przy zatruciu tą grupą leków jest leczenie objawowe i podtrzymywanie podstawowych funkcji organizmu.

Co powoduja leki opioidowe? ›

Jakie są wskazania do stosowania opioidów? Głównym zadaniem opioidów jest łagodzenie silnego bólu pourazowego, pooperacyjnego, nowotworowego. Leki opioidowego wykorzystuje się zarówno doraźnie, jak i przewlekle.

Czym się różnią opioidy od opiatów? ›

Opiaty to psychoaktywne alkaloidy opium. Do nich zalicza się miedzy innymi morfinę i kodeinę(naturalne opiaty) czy heroinę i buprenorfinę (syntetyczne opiaty). Opioidy to wszystkie substancje, które działają na receptory opioidowe.

Czy opioidy są szkodliwe? ›

Opioidowe leki przeciwbólowe: przedawkowanie

Możliwe jest to z tego powodu, że leki z tej grupy mogą wpływać na ośrodek oddechowy, doprowadzając nawet do całkowitego zatrzymania oddechu (depresji oddechowej).

Z czego są opioidy? ›

Opioidy – grupa substancji naturalnych lub syntetycznych wiążących się z receptorami opioidowymi. Przykładowe substancje opioidowe to kodeina, morfina i heroina. Dwie pierwsze są opiatami, trzecia to produkt modyfikacji chemicznej morfiny. Niektóre opioidy występują naturalnie w organizmie człowieka (np.

Co na zatrucie morfina? ›

Bezpośrednio po spożyciu i u zatrutych przytomnych stosuje się: węgiel aktywowany w roztworze wodnym, prowokowanie wymiotów (nawet w zatruciu pozajelitowym, gdyż morfina wydziela się do żołądka), środki przeczyszczające, sól glauberską.

Co na zatrucie paracetamolem? ›

„Skutecznym antidotum jest N-acetylocysteina, pod warunkiem że zostanie odpowiednio wcześnie podana. Idealnie, gdyby miało to miejsce do 8 godzin od przedawkowania paracetamolu, nie później jednak niż do 24 godzin” — mówi dr hab. n med.

Ile trwa zatrucie opioidami? ›

U większości chorych zaburzenia poznawcze ustępują do 7 dni od odstawienia opioidu o ile brak istotnych zaburzeń narządowych wpływających na metabolizm leków [16–18]. Należy pamiętać, że niedostatecznie leczony ból może również powodować zaburzenia funkcji poznawczych [17].

Jakie leki zawieraja opiaty? ›

Dostępnymi w Polsce słabymi lekami opioidowymi są: kodeina, dihydrokodeina i tramadol, a do silnych opioidów stosowanych w naszym kraju należą: morfina, fentanyl, buprenorfina, metadon, tapentadol, oksykodon oraz połączenie oksykodonu z naloksonem.

Co na zaparcia opioidowe? ›

Zaparcia opioidowe a dieta bogata w błonnik

Ważną rolę w leczeniu i profilaktyce zaparć po opioidach odgrywa dieta bogata w błonnik (20-30 g/dobę), gdyż zatrzymuje on wodę w świetle jelita, formuje masy kałowe i poprzez wypełnienie jelita pobudza perystaltykę.

Co pobudza receptory opioidowe? ›

Receptory opioidowe pełnią ważną funkcję w regulacji odczuwania bólu (analgezja) i adaptacji do zmian środowiska. Pobudzane są one, poza endogennymi opioidami, także przez morfinę, alkaloid występujący w soku maku lekarskiego (opium).

Co jest po morfinie? ›

Morfina wykazuje silne działanie uspokajające, przeciwbólowe i nasenne. Powoduje odurzenie, rozluźnienie, daje uczucie błogości i euforii, wyostrza zmysł słuchu i dotyku. Tłumi negatywne myśli i emocje, zmniejsza poczucie lęku, wprowadza w stan uspokojenia.

Na które z wymienionych działań opioidów nie rozwija się tolerancją? ›

Szybko rozwija się tolerancja na działanie euforyzujące i przeciwbólowe, wolniej na działanie wymiotne i przeciwkaszlowe, a nie rozwija się na depresję ośrodka oddechowego, hamowanie perystaltyki mięśni gładkich przewodu pokarmowego i na zwężenie źrenic.

W tym artykule omówiono to, co należy wiedzieć podczas przyjmowania opioidów razem z innym lekiem przeciwbólowym, w celu krótkotrwałego złagodzenia silnego bólu.. Opioidy są generalnie bezpieczne, jeśli przyjmuje się je wtedy, gdy jest to konieczne z powodu silnego bólu i tylko przez krótki czas.. Jednakże, opioidy są niebezpieczne, jeśli nie są stosowane prawidłowo.. Opioidy o przedłużonym uwalnianiu nie są stosowane w przypadku bólu krótkotrwałego.. Może to obejmować niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), taki jak ibuprofen lub naproksen albo paracetamol.. Jeśli pacjent będzie nadal przyjmować paracetamol i NLPZ, gdy ból się zmniejszy, może być w stanie szybciej odstawić leki opioidowe.. Jest ważne by:. Osoby z niektórymi schorzeniami nie powinny w ogóle przyjmować NLPZ.. Być świadomym, że niektóre leki opioidowe są połączone z paracetamolem lub NLPZ w tej samej pigułce.. Jeśli tak jest, nie należy przyjmować żadnych dodatkowych NLPZ lub paracetamolu bez uprzedniej konsultacji z lekarzem.. Trzeba przyjmować tylko taką ilość leku, jaką przepisał lekarz i tylko tak często, jak zalecił.. Opioidy mogą powodować pewne skutki uboczne, które są uciążliwe, a inne nawet niebezpieczne.. Podczas regularnego przyjmowania opioidu przez kilka dni lub dłużej, należy zapytać lekarza, czy konieczne jest stopniowe zmniejszanie dawki.. W niektórych przypadkach przyjmowanie opioidów może prowadzić do nadużywania lub uzależnienia od opioidów.. Lekarz może pomóc znaleźć sposoby leczenia bólu bez stosowania leków opioidowych.

Opioidy działają na receptory opioidowe: μ, κ, δ – zlokalizowane w mózgu (układ limbiczny,. struktury korowe, śródmózgowie), w obrębie rogów tylnych rdzenia kręgowego oraz w tkankach. obwodowych.. Receptory δ. zlokalizowane są w mózgu i odpowiadają za analgezję, działanie przeciwdepresyjne, obniżanie progu. drgawkowego, modulację depresji oddechowej przez receptory μ. Za uzależnienie fizyczne. odpowiadają receptory μ oraz δ. Opioidy charakteryzują się wysokim potencjałem uzależniającym,. powodują liczne działania niepożądane, jak również znacząco wpływają na układ endokrynny. i neuroimmunologiczny.. Opioidy, które działają na receptory κ oraz. δ (Tab 1.). Wpływ opioidów na układ immunologiczny zależy od: typu leku opioidowego (na jaki. receptor opioidowy działa), komórek zaangażowanych w odpowiedź układu immunologicznego,. rodzaju odpowiedzi immunologicznej oraz od tego czy leki są przyjmowane przewlekle, czy. krótkotrwale.. Opioidy stosowane przewlekle działają na układ immunologiczny poprzez receptory. opioidowe μ, κ i δ oraz przez oś podwzgórze - przysadka - nadnercza.

Syrop na kaszel, tabletki od bólu głowy czy leki zwalczające katar to preparaty, których skład zawiera substancje psychoaktywne, takie jak kodeina czy efedryna.. Młodzież szybko przekonała się o tym, że w aptece również można zakupić substancje o działaniu narkotycznym.. Te zgony, to efekt zażywania substancji psychoaktywnych, obecnych w lekach bez recepty.. Człowiek nie jest w stanie egzystować bez poczucia radości i stanu odprężenia.. Dlatego też, mózg człowieka wydziela opioidy endogenne podczas wykonywania przez nas przyjemnych aktywności.. W medycynie opioidy wykorzystywane są do uśmierzania bólu o różnym nasileniu, od średniego po ostry, jak również są składnikami leków przeciwbólowych (kodeina) czy przeciwbiegunkowych (loperamid) .. Niektóre leki np.. Każda osoba ma prawo wykupić receptę czy otrzymać syrop na kaszel bez recepty .. Ich kupowanie oraz zażywanie nie jest zabronione prawem.. Substancje psychoaktywne zawarte w lekach z apteki są tak samo bardzo niebezpieczne dla zdrowia i życia jak ich narkotykowe odpowiedniki.. Tego typu preparaty zażywane w nadmiarze mogą spowodować zatrucie organizmu .. Na salach znajdują się przeważnie młodzi ludzie, którzy wyjeżdżając na letnie wojaże rozpoczęli inicjację z opioidami.. Ich przygoda z opioidami zaczęła się bardzo niewinnie.. To pierwszy krok na drodze leczenia uzależnienia od narkotyków .. Leki te, uważane są za zwykłe preparaty lecznicze.

Działanie obwodowe • Zwiększenie napięcia mięśni gładkich: - skurcz odźwiernika (opóźnianie opróżniania) zwiększenie napięcia mięśni okrężnych jelit (zahamowanie czynności propulsyjnej i wystąpienie zaparć spastycznych) skurcz zwieracza bańki wątrobowo – trzustkowej (Oddiego) (znaczny wzrost ciśnienia w drogach żółciowych) skurcz zwieracza pęcherza oraz mięśni moczowodu (utrudnienie oddawania moczu) • - Uwalnianie histaminy: skurcz oskrzeli, zaczerwienienie, pokrzywka, świąd skóry, rozszerzenie naczyń obwodowych • Hamowanie czynności skurczowej macicy (znaczne wydłużenie porodu). występuje po podaniu dożylnym i utrzymuje się ok. 3 – 4 h, po podaniu domięśniowym lub podskórnym działanie ujawnia się po 60 – 90 min.. zastosowanie doodbytniczo, wyjątkowo w przypadku zaburzenia połykania, zaburzenia wchłaniania; stosowanie miejscowo, szczególnie skuteczne w leczeniu bólu spowodowanego owrzodzeniami, odparzeniami z komponentem zapalnym u chorych z niewydolnością nerek dawki muszą być zmniejszone ze względu na kumulację czynnego metabolitu morfiny (6 – monoglukuronianu); łatwo przenika do ośrodkowego układu nerwowego, większe stężenie występuje w wątrobie, śledzionie, nerkach, płucach; lek nie kumuluje się (24 godziny po podaniu stwierdza się ślady w tkankach);. Pochodne piperdyny: • Petidyna [Dolargan, Dolantin, Pethidinium hydrochloricum] – działanie ośrodkowe podobne do morfiny, różnice w działaniu obwodowym - słabsze działanie kurczące mięśnie gładkie - słabsze działanie zapierające - nie hamuje czynności skurczowej macicy w czasie porodu - słabe działanie przeciwkaszlowe - nie kurczy źrenic (wyjątek ciężkie przedawkowanie) - tolerancja rozwija się wolniej Nie zalecana w bólach nowotworowych ze względu na krótki czas działania oraz szybkie uzależnienie • Difenoksylat (i jego sole) – silne działanie zapierające, stosowany jako lek przeciwbiegunkowy, wyłącznie doustnie, słaba rozpuszczalność. • Loperamid – silne działanie zapierające, wywołuje bolesne skurcze jelit, stosowany wyłącznie doustnie; • Tylidyna – silne działanie przeciwbólowe zarówno przy podaniu doustnym, jak i pozajelitowym, wywołuje silną zależność fizyczną; • Fentanyl - silnie i krótko działający (30 -60 min.. : przy bólach szybko nasilających się, u chorych w stanie terminalnym, w bólach neuropatycznych, zaburzeniach wchłaniania skórnego, u chorych gorączkujących (nadmierne wchłanianie) Zaparcia i sedacja występują rzadziej niż po doustnym podawaniu morfiny, nie uwalnia histaminy, w dużych dawkach wywołuje śpiączkę oraz sztywność mięśniową, w tym mięśni międzyżebrowych; Analogi: alfentanyl, sulfentanyl, lofentanyl (długotrwałe działanie do 20 godz. ). przy podaniu jelitowym), - słabiej od morfiny wpływa na mięśnie gładkie (nie hamuje czynności skurczowej macicy), - słabo przechodzi przez łożysko, - sporadycznie wywołuje depresję oddechową u noworodków, - w terapii zastępczej przy zastępowaniu pentazocyny czystymi agonistami (i odwrotnie) występują problemy kliniczne (zmniejszenie działania przeciwbólowego, objawy abstynencji), nie może być stosowana u osób uzależnionych od heroiny. Pochodne fenantrenu (pochodne alkaloidów fenantrenowych opium): q Nalbufina [Nubain] - skuteczność zbliżona do morfiny, - przeciwbólowo stosowana wyłącznie pozajelitowo, gdyż po podaniu doustnym jej wchłanianie jest zróżnicowane osobniczo, - działanie przeciwbólowe występuje po 15 min.. i utrzymuje się długotrwale T ½ = 3 h, może być stosowana dożylnie, - nie może stanowić środka zastępczego u pacjentów uzależnioch od heroiny i innych opioidów, q Butrofanol [Stadol, Beforal] - stosowany pozajelitowo, słabo wchłania się z przewodu pokarmowego Buprenorfina [ Temgesic] - 60 – 100 x silniejsze działanie niż morfina - szybkie i długotrwałe działanie przeciwbólowe (4 – 6 h), - większe powinowactwo do receptora niż morfina, może wypierać morfinę z połączenia (nie należy łączyć obu leków) - dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego i błony śluzowej jamy ustnej (stosowana w postaci tabletek podjęzykowych) -- potencjał uzależniający niski zbliżony do tramadolu, - stosowana w leczeniu substytucyjnym zamiast metadonu (buprenorfina + nalokson), - powoli dysocjuje z kompleksów z receptorami opioidowymi, przy przedawkowaniu lub zatruciu niezbędne stosowanie dużych dawek czystego antagonisty opioidowego, - występuje w postaci plastrów, - jej działanie jest w pełni antagonizowane przez nalokson q Inne leki tej grupy: meptazinol, dezocyna, profadol, propiram, tramadol. q Nalokson [Naloxone, Narcan] - pochodna morfiny, - antagonizuje wszystkie działania morfiny, konkurując z nią o wiązanie z receptorem, - sam w dawkach terapeutycznych nie wykazuje klinicznie istotnych efektów, - wchłania się słabo z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym (biodostępność ok. 2%), - po podaniu dożylnym działa krótko (ok. 1 h), T ½ = 60 – 90 min.. , - 1 – 3 minuty po podaniu dożylnym likwiduje wszystkie zaburzenia (zwłaszcza zahamowanie oddechu), spowodowane przedawkowaniem opioidów, - normalizuje perystaltykę, - znosi działanie przeciwbólowe opioidów, - podawany jest profilaktycznie w przypadku okołoporodowego stosowania narkotycznych leków przeciwbólowych, - nie powoduje objawów psychomimetycznych, - nie wywołuje wystąpienia uzależnienia, - u kobiet zwiększa osoczowe stężenie prolaktyny. q Nalorfina, lewalorfan - działanie silnie przeciwbólowe (nie stosowane w lecznictwie ze względu na silne psychomimetyczne działanie dawek niezbędnych do uzyskania analgezji), - działanie depresyjne na ośrodek oddechowy (działanie przeciwkaszlowe), - działanie uspokajające, - obniżanie temperatury ciała, - znoszą nudności i wymioty wywołane przez opioidy, - wywołują zespół abstynencji u osób uzależnionych (nawet małe dawki). Zastosowanie opioidów: • • • bóle nie ustępujące po podaniu innych leków, bóle śród – i pooperacyjne, bóle nowotworowe, oparzenia, urazy, terapia w zawale mięśnia sercowego ostry obrzęk płuc choroby towarzyszące, zwyrodnieniowe zapalenie stawów przeciwwskazania do reumatoidalne zapalenie stawów stosowania NLPZ biegunka (Loperamid) defekacja po operacji (Difenoksylat) kaszel (Kodeina – małe dawki, morfina w szczególnych sytuacjach, Dekstrometorfan – nie powoduje zaparć) Opioidy nieskuteczne w bólach: neuropatycznych, kostnych, związanych z postępującym wyniszczeniem (zaniki mięśniowe, odleżyny)

Można je przyjmować:. Są to:. Więcej informacji na ich temat można znaleźć w oddzielnej ulotce zatytułowanej Ból neuropatyczny.. Narkotyki NLPZ działają poprzez blokowanie (hamowanie) działania substancji chemicznych (enzymów) zwanych enzymami cyklooksygenazy (COX).. Nie wszystkie leki z grupy NLPZ są dokładnie takie same, a niektóre z nich działają w nieco inny sposób niż inne.. Paracetamol jest zwykle przepisywany, jeśli ból nie jest zbyt silny i nie masz stanu zapalnego.. NSAID są zwykle przepisywane ludziom, którzy mają ból i stan zapalny – na przykład, jeśli masz ból stawów (zapalenie stawów) lub mięśni (ból pleców).. W takim przypadku lekarz może przepisać bezpieczniejszy lek (paracetamol), mimo że może on nie działać tak dobrze.. Silniejsze opioidy są zwykle stosowane w leczeniu silnego bólu – na przykład bólu związanego z chorobą nowotworową, bólu po operacji lub w przypadku poważnego urazu.. Podkreślają one niektóre z zagrożeń skutków ubocznych leków przeciwbólowych, w tym uzależnienie od silnych (opioidowych) leków przeciwbólowych.To oznacza, że lekarz zaleci, abyś przyjmował większość leków przeciwbólowych przez jak najkrótszy czas, w najniższej dawce, która jest skuteczna.. Jeśli pacjent przyjmuje leki z grupy NLPZ, takie jak ibuprofen lub diklofenak, należy je przyjmować z jedzeniem lub po jedzeniu.. Nie jest możliwe wymienienie w tej ulotce wszystkich możliwych działań niepożądanych każdego leku przeciwbólowego.. Można kupić różne leki przeciwbólowe, w tym paracetamol i niektóre leki z grupy NLPZ (np.. Na słabsze opioidy, które nie są stosowane w połączeniu z paracetamolem, czyli większość leków z grupy NLPZ (na przykład indometacyna lub diklofenak), jak również silniejsze opioidy (na przykład morfina, diamorfina i tramadol) oraz plastry opioidowe potrzebna jest recepta.. Bardzo rzadko zdarza się, aby ktoś nie mógł przyjmować jakiegoś rodzaju leku przeciwbólowego.

Videos

1. Jak działa lek PrEP?
(WirtualnaKlinika TV)
2. Śmierć na Receptę Dokument Lektor PL
(Michał Binkowski)
3. Leki steroidowe
(Brodata Medycyna)
4. Kodeina - #WON 2
(Mestosław)
5. Sildenafil bez recepty - niebieska pigułka w innych krajach. Czego nie wiesz o “viagrze”?
(GdziePoLek.pl)
6. Uwaga na ibuprofen i niesterydowe leki przeciwzapalne w leczeniu COVID 19
(babyboom.pl)

You might also like

Latest Posts

Article information

Author: Dr. Pierre Goyette

Last Updated: 08/17/2022

Views: 6045

Rating: 5 / 5 (50 voted)

Reviews: 89% of readers found this page helpful

Author information

Name: Dr. Pierre Goyette

Birthday: 1998-01-29

Address: Apt. 611 3357 Yong Plain, West Audra, IL 70053

Phone: +5819954278378

Job: Construction Director

Hobby: Embroidery, Creative writing, Shopping, Driving, Stand-up comedy, Coffee roasting, Scrapbooking

Introduction: My name is Dr. Pierre Goyette, I am a enchanting, powerful, jolly, rich, graceful, colorful, zany person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.